NEST/Het Perinataal Programma
Het kader · Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg

Een sterke start voor elk gezin, de eerste 1000 dagen.

Het Perinataal Programma is het eerste interfederaal programma voor geïntegreerde zorg en ondersteuning — voor zwangere vrouwen, hun kinderen en hun gezin, in een continu traject afgestemd op de noden van het gezin. NEST geeft dit programma vorm in Zennevallei, Pajottenland en AMALO.

Wat is dit

De ambitie van de overheid: geïntegreerde zorg en welzijn.

Op 8 november 2023 ondertekenden de federale overheid en de deelstaten een protocolakkoord rond het Interfederaal Plan voor Geïntegreerde Zorg. Het Perinataal Programma is daarvan het eerste van drie programma's — een testcase voor wat geïntegreerde zorg in de praktijk kan betekenen.

Het programma wil de effectieve toegang tot zorg en ondersteuning verzekeren voor zwangere vrouwen, hun kinderen en hun gezin tijdens de eerste 1000 dagen. In een eerste fase gaat de aandacht naar zwangeren met psychosociale kwetsbaarheden. Het uiteindelijke doel: holistische zorg op maat voor élke zwangere vrouw, élk kind, élk gezin.

Dat vraagt iets nieuws. Niet naast elkaar werken, maar in sterke interactie — tussen zorg- en welzijnsprofessionals onderling, en met het gezin. Een continu traject, afgestemd op de behoeften van moeder, kind en gezin.

De drijvende kracht

Een transitie naar duurzaam, gecoördineerd zorgbeleid

Het Interfederaal Plan is het kompas voor de bevoegde overheden én voor de samenwerking tussen zorg- en welzijnsactoren. Het Perinataal Programma maakt het concreet — en NEST vertaalt het naar onze regio.

De vier dragende principes

Vier uitgangspunten waar het hele programma op rust — en die ook de werking van NEST sturen.

01

Proportioneel universalisme

Universele zorg voor iedereen, met extra ondersteuning waar de noden het grootst zijn. Geen aparte loketten — één pad met intensiteit op maat.

02

Vroegdetectie via systematische screening

Psychosociale kwetsbaarheden vroeg in kaart brengen — via de Born in Belgium tool — zodat hulp kan starten waar en wanneer ze nodig is.

03

Continuïteit van zorg

Eén traject, gedeelde informatie, vlotte doorverwijzing. Geen breuk tussen prenataal en postnataal, tussen zorg en welzijn, tussen ziekenhuis en eerste lijn.

04

Lokaal verankerd

De zorgraden van de eerstelijnszones krijgen een centrale rol als lokale implementator. Zij vertalen het programma naar gedragen afspraken in de regio — en NEST is daar de motor van.

Waarom we dit doen

Te veel kwetsbaarheid blijft vandaag onzichtbaar.

De cijfers maken duidelijk waarom geïntegreerde, vroege zorg geen luxe is, maar een noodzaak — voor moeders, kinderen en de hele samenleving.

1/5
moeders of partners ervaart mentale problemen tijdens de perinatale periode
75%
van psychosociale problemen wordt vandaag niet gedetecteerd
5×
hogere detectiegraad dankzij systematische screening
€1,5 mrd
geschatte jaarlijkse maatschappelijke kost van perinatale problemen in België
Z
"We wilden sneller kwetsbaarheden kunnen opsporen om sneller te kunnen ingrijpen, en deze tool laat dat toe. De meeste vrouwen vinden de screening nuttig en zijn dankbaar dat er naar hun welzijn wordt gepeild."
Zeynep Almaci
Vroedvrouw prenatale geneeskunde, UZ Brussel
Lees het volledige interview
Bekijk wie welke rol opneemt